Herstellende natuur in Domein Altenbroek

Begrazing met schapen stopgezet en vervangen door grote grazers!

Een groot deel van het Domein Altembroek werd aangekocht door de vzw Natuurreservaten samen met haar zuster vereniging Natuurmonumenten. Het is een grensoverschrijdend natuurontwikkelingsproject. De aanwezigheid van lagen kalk, leem, zand en grind in de bodem zorgt voor een erg gevarieerd heuvellandschap en een waardevolle natuur. Door de inzet van Galloways, Nederlands landgeiten en mergelland schapen, door het kappen van naaldbossen en door het omzetten van oude akkers in bloemrijke graslanden, willen deze beide natuurverenigingen de natuur meer kansen geven in dit prachtige gebied met een oppervlakte van ruim 150 hectaren.

Zo?n 100 miljoen jaar geleden golfde het water van een ondiepe tropische zee in dit gebied. De huidige Voerstreek, die nauw aansluit op het Mergelland, is in feite de zeebodem van toen. De planten en dieren die 100 miljoen jaar geleden in dat zeemilieu leefden, vormden de meest typische ondergrond in dit gebied: kalk/ mergel en vuursteen/ silex. Toen de zee zich terug trok ontstonden door erosie van de rivieren diepe dalen en gaven zo het huidige landschap zijn golvend karakter. De dalen zijn breed omdat er tot in de laatste ijstijd zo?n 10000 jaar geleden grote rivieren stroomden door deze dalen.

Tegenwoordig stromen er kleine beekjes door de brede dalen. Op enkele plaatsen zijn er zelfs droogdalen.

Net zoals in het aanpalende Mergelland valt het op dat je in de Voerstreek heel wat planten en dieren aantreft die je niet of slechts weinig aantreft op andere plekken in Nederland en BelgiŽ. Het landschap is afwisselend en kleinschalig. Weilanden met hagen, akkers, hoogstamboomgaarden, bossen, holle wegen en de typische op het zuiden gerichte kalkhellingen. De laatste jaren zijn er op deze hellingen veel beheersmaatregelen getroffen. Grote percelen werden gekapt, nadat ze door de jaren heen dichtgegroeid waren. De rijke toplaag kan door erosie terug wegspoelen en op enkele plaatsen zie je zelfs de mergel terug aan de oppervlakte komen. Mergelland schapen en Nederlandse landgeiten moeten ervoor zorgen dat deze hellingen niet terug volgroeien met struikgewas en bomen. Nu al krijgen vele typische kalkminnende planten, dieren terug een kans in het reservaat. Op de vers gekapte hellingen zorgt het achterblijvend hakhout voor een grote afwisseling aan zwammen en paddestoelen. De herfst is hier zeker zo mooi als de lente wanneer de orchideeŽn bloeien.

Rond het kasteel van Altembroek en de daarbij liggende Molenhoeve zie je nog restanten van het in de negentiende eeuw aangelegde park. Het was een park in een typisch Engelse landschapsstijl, prachtig gelegen in het dal. De oude eiken, enkele kastanje bomen, platanen en lindes zijn net als de zes vijvers nog herinneringen aan het oorspronkelijke parkontwerp. De huidige eigenaar fokt er het zeldzame ?..rund, een zeldzaam Japans runderras. De hoogstamboomgaarden worden gelukkig weer hersteld en bloeien in het voorjaar rijkelijk met heerlijk geurende bloesems. Op deze kalkrijke gronden tref je in vele fruitbomen en populieren kunstig gevormde Maretakken aan. De Maretak, een halfparasiet, blijft groen in de winter. De leerachtige bladeren geven de Maretak zijn bolronde vorm. In het voorjaar vallen de Maretakken op door hun vele geelgroene bloemetjes en in de winter dragen ze beige gekleurde vruchten. De laatste jaren worden jammer genoeg erg veel van deze Maretakken aangeboden op Kerstmarkten, officieel is de verkoop verboden.

Herstellende natuur in Domein Altenbroek

Boven op de hellingen groeien van nature eiken- berkenbossen. Iets lager treffen we eiken- haagbeukbossen aan. Hier staan veel essen en esdoorns, met in de ondergroei talrijke zeldzame planten zoals orchideeŽn. Het merendeel van de Voerense bossen is aangeplant en bestaat hoofdzakelijk uit beuk, spar en lork. ReeŽn, dassen en vossen zijn de vaste bewoners in dit gebied. Regelmatig worden er ook everzwijnen waargenomen, omdat het gebied zo dicht aansluit bij de Ardennen. De inzet van grote en kleine grazers verrijkt het gebied en bezorgt het zijn ruime diversiteit aan flora en fauna.